น้ำท่วม ประวัติศาสตร์ เขื่อน เขื่อนเซเปี่ยน-เซน้ำน้อย เขื่อนแตก ນໍ້າຖ້ວມ

ย้อนประวัติศาสตร์เขื่อนแตกทั่วโลก และ 6 สาเหตุหลักที่ทำให้เขื่อนแตก

Home / ทีนวาไรตี้ / ย้อนประวัติศาสตร์เขื่อนแตกทั่วโลก และ 6 สาเหตุหลักที่ทำให้เขื่อนแตก

ล่าสุดได้เกิดเหตุน้ำท่วม เขื่อนแตก “เขื่อนเซเปี่ยน-เซน้ำน้อย” ที่ประเทศลาวในแขวงอัตตะปือ เมื่อช่วงเช้าของวันที่ 24 ก.ค. 2561 ทำให้คนลาวในพื้นที่ได้รับความเดือดร้อนอย่างหนัก วันนี้ทีนเอ็มไทยเลยขอพาทุกคนไปย้อนรอยประวัติศาสตร์เขื่อนแตก และสาเหตุหลักที่ทำให้เขื่อนแตก ไว้เป็นความรู้กัน

ย้อนประวัติศาสตร์เขื่อนแตกทั่วโลก

เขื่อน คือสิ่งก่อสร้างที่สร้างขวางแนวการเคลื่อนที่ของน้ำ เช่น แม่น้ำ เพื่อทำให้น้ำไหลช้าลง ซึ่งมักจะก่อให้เกิดแหล่งเก็บน้ำ หรือ ทะเลสาบ เขื่อนส่วนมากมักจะมีส่วนที่เรียกว่า “ช่องทางระบายน้ำ” หรือ “ประตูระบายน้ำ” เพื่อปล่อยให้น้ำไหลผ่านเป็นช่วงๆ หรืออย่างต่อเนื่อง และหลายๆ เขื่อนก็มักจะมีการติดตั้งโรงงานไฟฟ้าพลังงานน้ำอีกด้วย

เขื่อนถูกพิจารณาว่า เป็นสิ่งก่อสร้างที่มีปัจจัยอันตรายโดย กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ เนื่องจากมีความเป็นไปได้ที่จะส่งผลกระทบอย่างใหญ่หลวงต่อการทำลายล้างชีวิตพลเรือนและสิ่งแวดล้อมเมื่อเขื่อนแตก เหตุการณ์เขื่อนแตกนั้น เมื่อเทียบกับเหตุอื่นๆ แล้ว จัดได้ว่าเกิดขึ้นได้น้อยมาก แต่เมื่อเกิดแล้วก่อให้เกิดความเสียหายต่อทั้งชีวิตและทรัพย์สินอย่างใหญ่หลวง

เขื่อนที่เคยแตก

Dale Dike Reservoir

– ปี 1864 เขื่อน Dale Dike Reservoir ที่ เซาท์ยอร์คเชียร์ ประเทศอังกฤษ สาเหตุเกิดจากความผิดพลาดในขั้นตอนการก่อสร้าง จุดรั่วเล็กๆ ในผนังเขื่อนขยายขนาดจนเขื่อนแตก

ที่มาภาพ en.wikipedia.org/wiki/Dale_Dike_Reservoir

 

South Fork Dam

-ปี 1889 เขื่อน South Fork Dam ที่ จอห์นสทาวน์  เพนซิลวาเนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา สาเหตุประชาชนในท้องถิ่นเชื่อว่าเกิดจากการซ่อมบำรุงที่แย่ ในขณะที่ศาลตัดสินว่าเป็นเหตุสุดวิสัยทางธรรมชาติประกอบด้วยการที่ฝนตกอย่างหนักเกินกว่าที่ได้คาดการณ์เอาไว้

ที่มาภาพ en.wikipedia.org/wiki/South_Fork_Dam

 

Walnut Grove

-ปี 1890 เขื่อน Walnut Grove Dam ที่ วิกเกนเบิร์ก แอริโซนา ประเทศสหรัฐอเมริกา สาเหตุหิมะและฝนที่ตกอย่างหนัก ตามด้วยการร้องขอให้มีการเสริมความแข็งแรงของโครงสร้างฝั่งตะวันออกของหัวหน้าวิศวกรของเขื่อน

ที่มาภาพ apcrp.org

 

-ปี 1916 เขื่อน Desná Dam ที่ เดสนา, ออสเตรีย-ฮังการี (ปัจจุบันคือสาธารณรัฐเช็ก) สาเหตุความผิดพลาดของการก่อสร้างจนทำให้เขื่อนแตก

ที่มาภาพ www.fi.muni.cz

 

-ปี 1925 Coedty ที่ นอร์ทเวล์ส ประเทศอังกฤษ สาเหตุ ผู้ว่าจ้างโทษการตัดงบประมาณการก่อสร้าง แต่ปริมาณน้ำฝนที่ตกอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาห้าวันติดต่อกันจนเขื่อนแตก

 

St. Francis Dam

-ปี 1928 เขื่อน St. Francis Dam ที่วาเลนเซีย, แคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา สาเหตุความไม่มีเสถียรภาพเชิงภูมิศาสตร์ของแนวฝาซึ่งตรวจสอบไม่พบ เพราะการขาดแคลนวิทยาการในยุคนั้น รวมถึงความผิดพลาดของผู้สำรวจในการประเมินว่าการขยายตัวของรอยแตกนั้นเป็นระดับ “ธรรมดา” สำหรับเขื่อนชนิดนั้น

ที่มาภาพ wikipedia.org/wiki/St._Francis_Dam

 

Malpasset

-ปี 1959 เขื่อน Malpasset ที่ โกตดาซูร์ ประเทศฝรั่งเศส สาเหตุมีความเป็นไปได้ว่ามาจากความล้มเหลวเชิงภูมิศาสตร์ที่เกิดจากการใช้ระเบิดในระหว่างการก่อสร้าง

ที่มาภาพ wikipedia.org/wiki/Malpasset_Dam

 

Baldwin Hills Dam

-ปี 1963 เขื่อน Baldwin Hills Reservoir ที่ สหรัฐอเมริกา สาเหตุการยุบตัวของพื้นดินอันเนื่องมาจากการขุดเจาะน้ำมันในบริเวณใกล้เคียง

ที่มาภาพ wikipedia.org/wiki/Baldwin_Hills_Dam_disaster

 

Vajont Dam

-ปี 1963 เขื่อน Vajont Dam ที่ ประเทศอิตาลี สาเหตุการเติมน้ำลงเขื่อนก่อให้เกิดภูเขาถล่มลงแห่งน้ำและก่อให้เกิดคลื่นสึนามิขนาดยักษ์ อันมีเหตุมาจากการประเมินเสถียรภาพเชิงภูมิศาสตร์ที่ผิดพลาด

ที่มาภาพ wikipedia.org/wiki/Vajont_Dam

 

Buffalo Creek Flood

-ปี 1972 เขื่อน Buffalo Creek Flood  ที่ เวสท์เวอร์จิเนีย, สหรัฐอเมริกา สาเหตุเขื่อนที่บริษัทเหมืองถ่านหินในพื้นที่สร้างขึ้นนั้นไม่เสถียรเพียงพอและพังทลายเมื่อเกิดฝนตกหนัก

ที่มาภาพ wikipedia.org/wiki/Buffalo_Creek_flood

 

Teton Dam

-ปี 1976 เขื่อน Teton Dam ที่ไอดาโฮ, สหรัฐอเมริกา สาเหตุการรั่วไหลของน้ำบริเวณแนวกำแพงตะวันออก ซึ่งก่อให้เกิดการพังทลาย

ที่มาภาพ wikipedia.org/wiki/Teton_Dam

 

-ปี 1985 เขื่อน Val di Stava Dam collapse ที่ อิตาลี สาเหตุการซ่อมบำรุงที่แย่และการออกแบบที่เลินเล่อ ท่อส่งน้ำเสียอันก่อให้เกิดแรงดันบนฐานเขื่อน

ที่มาภาพ saving13.wordpress.com

 

-ปี 1993 Peruča Dam detonation ที่ โครเอเชีย สาเหตุถูกระเบิดโดยกองทัพเซอร์เบียที่กำลังถอนทัพ

 

-ปี 2002 Vodní nádrž Soběnov ที่เช็ก สาเหตุปริมาณฝนที่ตกลงมาอย่างหนักในเหตุการณ์น้ำท่วมยุโรป พ.ศ. 2545

 

-ปี 2005 Shakidor Dam ที่ ปากีสถาน สาเเหตุปริมาณน้ำฝนที่เกินจากที่คาดเอาไว้

 

Taum Sauk reservoir

-ปี 2005 Taum Sauk reservoir ที่  มิสซูรี, สหรัฐอเมริกา สาเหตุความผิดพลาดมาตราวัดระดับน้ำไม่ทำแจ้งว่าเขื่อนเต็ม และน้ำยังถูกเติมลงเขื่อน ปริมาณน้ำที่รั่วไหลก่อให้เกิดการกัดเซาะแนวเขื่อน

ที่มาภาพ wikipedia.org/wiki/Taum_Sauk

 

-ปี 2009 Situ Gintung Dam ที่ตันเกรัง, อินโดนีเซีย สาเหตุการซ่อมบำรุงที่แย่และฝนที่ตกอย่างหนักในฤดูฝน


6 สาเหตุหลักที่ทำให้เขื่อนแตก

สาเหตุทั่วๆ ไปของการพังทลายของเขื่อนคือ

  • การออกแบบช่องระบายน้ำที่ผิดพลาด (South Fork Dam)
  • ความไม่เสถียรทางภูมิศาสตร์ ซึ่งเกิดจากการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำในแม่น้ำระหว่างการเติมน้ำลงเขื่อน หรือเกิดจากการสำรวจที่แย่ (Malpasset)
  • การเคลื่อนตัวของภูเขาลงสู่แหล่งเก็บน้ำ เช่น ในกรณี Vajont Dam ซึ่งมีสาเหตุหลักมาจากดินภูเขาขนาด 260 ล้านลูกบาศก์เมตร ถล่มลงสู่ทะเลสาบด้วยความเร็ว 110 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ยังผลให้เกิดคลื่นสึนามิขนาดใหญ่ ถล่มทุกสิ่งให้ราบ
  • การบำรุงรักษาที่แย่ โดยเฉพาะท่อระบายน้ำ
  • ปริมาณน้ำฝนที่ตกลงมาอย่างหนัก
  • ความผิดพลาดจากมนุษย์ คอมพิวเตอร์ หรือการออกแบบ

นอกจากนี้ ยังมีเหตุการก่อวินาศกรรม

การก่อวินาศกรรมเพื่อการถล่มเขื่อนด้วยความตั้งใจที่ได้รับการกล่าวขานมากที่สุดนั้นคือ ปฏิบัติการแคสตีส โดยฝูงบินที่ 617 แห่งกองทัพอากาศอังกฤษ ได้ถล่มเขื่อนของเยอรมนีสามแห่ง เพื่อทำลายสาธารณูปโภค กำลังผลิต และพลังงานของฝ่ายเยอรมนี การถล่มเขื่อนครั้งนี้ถูกนำไปใช้สร้างภาพยนตร์หลายเรื่อง

ที่มาข้อมูลจาก wikipedia.org/wiki, Teton_Dam


เรื่องที่เกี่ยวข้อง