ประวัติศาสตร์ ละครบุพเพสันนิวาส เจ้าจอมหม่อมห้าม เรื่องน่ารู้

เปิดประวัติความเป็นมา ตำแหน่งเก่าแก่ เจ้าจอมหม่อมห้าม

Home / ทีนวาไรตี้ / เปิดประวัติความเป็นมา ตำแหน่งเก่าแก่ เจ้าจอมหม่อมห้าม

เชื่อว่าหลายคนไม่คุ้นหูกับ “เจ้าจอมหม่อมห้าม” จากในละครเรื่องบุพเพสันนิวาสที่มีการกล่าวถึง เจ้าจอมหม่อมห้าม เข้ามาดูการแข่งเรือด้วย ในสมัยอยุธยา ซึ่งในประวัติศาสตร์ได้อธิบายตำแหน่งนี้อย่างชัดเจน ว่าใช้เรียกหญิงสาวประเภทใด…

เปิดประวัติความเป็นมา
ตำแหน่งเก่าแก่ เจ้าจอมหม่อมห้าม

ภาพประกอบ เจ้าจอมหม่อมห้าม จากละครบุพเพสันนิวาส

จากข้อมูล “เจ้าจอมหม่อมห้าม” คือ การใช้เรียกนำหน้าของ หญิงไร้ตระกูลสูงส่ง ซึ่งตามรูปธรรมแล้ว กล่าวได้ว่า “เมียพระเจ้าแผ่นดิน ถ้าเป็นเจ้าจะใช้คำว่า พระอัครมเหสี หรือพระอัครชายา แต่ถ้าเป็นสามัญชนจะใช้เจ้าจอม (ถ้าให้กำเนิดพระโอรสธิดาจะใช้เจ้าจอมมารดา) ไม่มีการใช้ “หม่อม” กับเมียพระเจ้าแผ่นดินไม่ว่ากรณีใดๆ หม่อมจะใช้กับเมียเจ้านายท่านอื่นๆ ที่เป็นสามัญชน”

นอกจากนี้ ยังมีผู้ใช้ในพันทิป ชื่อคุณ natthaset ได้อธิบายข้อมูลเรื่องเจ้าจอมหม่อมห้ามไว้ดังนี้

ชั้นแรก เรียกว่าพระสนมเอก คือ เจ้าจอมมารดา หรือเจ้าจอม ที่ทรงยกย่องให้สูงกว่าเจ้าจอมทั้งหลาย โดยพระราชทานพานหมากทองคำ มีเครื่องในเป็นทองคำ กับกระโถนทองคำหนึ่งใบ(เป็นเครื่องทองเกลี้ยง แต่หากเป็นราชนิกุลหรือทรงยกย่องเป็นพิเศษ จะพระราชทานเป็นเครื่องทองลายสลัก) โดยมีลักษณะเดียวกับ ที่พระราชทานเจ้านาย แลขุนนางฝ่ายหน้า แต่มีขนาดย่อมกว่า

ชั้นที่สอง เรียกว่าพระสนม เป็นเจ้าจอมมารดา หรือเจ้าจอมที่ทรงพระเมตตายกย่อง เป็นเจ้าจอมมารดา หรือเจ้าจอมชั้นสูง โดยจะพระราชทานเครื่องยศเป็นหีบหมากทองคำลงยาราชาวดี

ชั้นสาม เรียกว่า เจ้าจอมอยู่งาน เป็นนางอยู่งานที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เป็นนางรับใช้ใกล้ชิดประจำพระองค์ได้รับพระราชทานหีบหมากทองคำ และได้ขึ้นชื่อเป็นเจ้าจอม

ชั้นสี่ เรียกว่า นางอยู่งาน โบราณเรียกว่า นางกำนัล เป็นนางสำหรับ รับสั่งใช้สอยในพระราชมณเทียร หากมีความชอบ ก็จะพระราชทานหีบหมากเงินกะไหล่ทอง แต่ไม่นับเป็นเจ้าจอม

ต่อมา เจ้าจอมมารดา และเจ้าจอม

เจ้าจอมมารดา หมายถึง ราชนิกุล (คือ หม่อมราชวงศ์ และหม่อมหลวง) หญิงสามัญ ที่เป็นพระภรรยาในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และมีพระราชโอรส ธิดา

เจ้าจอม หมายถึง ราชนิกุล หรือหญิงสามัญ ที่เป็นพระภรรยาในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว แต่ไม่มีพระราชโอรส ธิดา

หม่อม หมายถึง หญิงสามัญที่เป็นภรรยาของเจ้าฟ้า พระองค์เจ้า หม่อมเจ้า หากเรียกแบบโบราณก็คือ หม่อมห้าม

นางห้าม ก็คือ นางที่เป็นนางในของเจ้านาย (อาจจะเป็นเมียหรือมิใช่ก็ได้ แต่ว่า เป็นนางที่เป็นของเจ้านาย) ซึ่งห้ามจากชายอื่น ครับ ซึ่งต่างจาก นางรับใช้อื่นๆ ซึ่งอาจจะไปมีสัมพันธ์กับบุรุษอื่นได้

ชอบคุณที่มาข้อมูล  คุณ natthasetpantip, mello.me , บุพเพสันนิวาสCh3Thailand