ปดิวรัดา กับความหมายที่แท้จริง!

Home / ทีนวาไรตี้ / ปดิวรัดา กับความหมายที่แท้จริง!

ปดิวรัดา นิยายรักจากปลายปากกาของนักเขียนรุ่นบรมครูนามว่า สราญจิตต์ .. ตอนนี้ถูกนำมาสร้างเป็นละคร และทีนเอ็มไทยเชื่อว่าตอนนี้หลายคนกำลังติดละครเรื่องนี้กันแน่ๆ เพราะได้ 2 พระ-นางคู่จิ้น อย่าง เจมส์ จิรายุ กับ เบลล่า ราณี มารับบทคู่กัน ทั้งคู่ได้รับคำชมว่าเหมาะสมกับบทที่ได้รับและถ่ายทอดความรู้สึกออกมาได้เป็นอย่างดี แต่เพื่อนๆ รู้ไหมว่าความหมายที่แท้จริงของ “ปดิวรัดา” นั้นแปลว่าอะไร และมีที่มาที่ไปอย่างไร ตามไปดูกันเลยค่ะ! ปดิวรัดา กับความหมายที่แท้จริง!

พระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา

ปดิวรัดา กับความหมายที่แท้จริง!

ปดิวรัดา (ปะ-ดิ-วะ-รัด-ดา) แปลว่า ภริยาที่ซื่อสัตย์และภักดีต่อสามี ในนิยายหรือละครนั้นไม่ได้หมายถึงชื่อของบุคคล แต่ ปดิวรัดา ผู้เขียนนิยายต้องการแสดงให้เห็นถึงตัวของศรีภรรยา ผู้หญิงที่ดี มีความจงรักภักดีต่อสามี ซึ่งชื่อนี้มีที่มาจากนามของ พระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา ทรงเป็นถึงพระอรรคชายา ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 นั่นเอง

พระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา

มีพระนามเดิมว่า หม่อมเจ้าสาย ลดาวัลย์ เป็นพระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าลดาวัลย์ กรมหมื่นภูมินทรภักดี ผู้เป็นพระราชโอรสลำดับที่ 16 ในสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวและเจ้าจอมมารดาจีน ทรงประสูติเมื่อวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2405 พระองค์เสด็จสิ้นพระชนม์ ณ พระตำหนักในสวนสุนันทา เมื่อวันที่ ๒๓ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๗๒

หม่อมเจ้าบัว ลดาวัลย์  / หม่อมเจ้าปิ๋ว ลดาวัลย์  / หม่อมเจ้าสาย ลดาวัลย์
หม่อมเจ้าบัว ลดาวัลย์ / หม่อมเจ้าปิ๋ว ลดาวัลย์ / หม่อมเจ้าสาย ลดาวัลย์

ในปี พ.ศ.2431 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้สถาปนา หม่อมเจ้าสาย ลดาวัลย์ ขึ้นเป็น พระอรรคชายาเธอพระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์กรมขุนสุทธาสินีนาฎ พร้อมกับพระเชษฐภคินีร่วมพระบิดามารดาคือ

  • หม่อมเจ้าบัว ลดาวัลย์ เมื่อเป็นพระมเหสี มีพระอิสริยยศเป็น พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าอุบลรัตนนารีนาค กรมขุนอรรควรราชกัลยา
  • หม่อมเจ้าปิ๋ว ลดาวัลย์ เมื่อเป็นพระมเหสี มีพระอิสริยยศเป็น พระอรรคชายาเธอ พระองค์เจ้าเสาวภาคย์นารีรัตน์ (สิ้นพระชนม์เมื่อ พ.ศ. 2430)

ต่อมาในปี พ.ศ. 2468 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้า อยู่หัวรัชกาลที่ 7 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาขึ้นเป็น “พระวิมาดาเธอกรมพระสุทธาสินีนาฎ ปิยมหาราชปดิวรัดา” เติมสร้อยพระนามถวายว่า “ปิยมหาราชปดิวรัดา” ซึ่งคำว่า “ปดิวรัดา” (อ่านว่า ปะดิวะรัดดา) แปลว่า ภริยาที่ซื่อสัตย์และภักดีต่อสามี คือสมเด็จพระปิยมหาราชนั่นเอง

พระวิมาดาเธอฯ (ซ้ายสุด)  ในห้องพระเครื่องต้น
พระวิมาดาเธอฯ (ซ้ายสุด) ในห้องพระเครื่องต้น

พระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา ทรงรับราชการฝ่ายในเป็นพระภรรยาเจ้าทรงอิสริยยศเป็นพระมเหสี ตำแหน่ง พระอรรคชายาเธอ มีหน้าที่ ควบคุมดูแลห้องพระเครื่องต้น ของเสวยคาวหวาน อีกทั้งทรงเป็นผู้ที่ตั้งโรงเลี้ยงเด็กขึ้นเป็นแห่งแรกในประเทศไทย บริเวณตำบลสวนมะลิ ถนนบำรุงเมือง อุทิศพระกุศลประทานพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ที่สิ้นพระชนม์ไปตั้งแต่ทรงพระเยาว์ ทรงรับเด็กกำพร้าและเด็กยากจนมาเลี้ยงดู สอนให้เล่าเรียน และฝึกวิชาชีพทั้งหญิงและชาย ทรงเป็นองค์อุปนายิกาสภาอุณาโลมแดง (สภากาชาดไทย) ในสมัยหนึ่งอีกด้วย

พระวิมาดาเธอฯ ในห้องพระเครื่องต้น
พระวิมาดาเธอฯ ในห้องพระเครื่องต้น

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จะรับสั่งขานพระนามพระอัครชายาองค์นี้ว่า เจ้าสาย ด้วยทรงยกย่องในฐานะ ที่เป็นราชสกุลพระเกียรติยศของพระวิมาดาเธอฯ ที่ปรากฎในแผ่นดินจนถึงเวลานี้ คือข้อที่ทรงกำกับดูแลห้องเครื่องต้นถวาย พระพุทธเจ้าหลวงรัชกาลที่ ๕ มาตลอดรัชกาล พระวิมาดาเธอฯ ทรงบำรุงสนองเบื้องพระยุคลบาทด้วยความจงรักภักดี เช่นเดียวกับที่ทรงทำถวายพระโอรสธิดา

ได้เล่ากันว่าคราวหนึ่งทรงซื้อเงาะ ร้อยผลราคาร้อยบาท เพื่อคว้านตั้งเครื่องต้น แต่ในส่วนเครื่องของพระองค์นั้นกลับไม่มี และไม่โปรดเงาะราคาผลละหนึ่งบาทเพราะแพงเกินไป ทรงรับสั่งว่า “ขอให้ลูกผัวสุขสบายก็เป็นที่พอใจแล้ว” นอกจากพระคุณสมบัติวิเศษทางอาหารทรงมีพระคุณสมบัติอีกข้อคือ ทรงมีพระปัญญาสามารถฉลาดลึกซึ้ง และทรงแก้ไขเหตุการณ์เฉพาะหน้าได้ดี

นอกจากนี้เพื่อนๆ รู้หรือไม่ว่า? พระวิมาดาเธอกรมพระสุทธาสินีนาฎ ปิยมหาราชปดิวรัดา ทรงเป็นผู้คิดค้นสูตรตำรับเครื่องจิ้มและข้าวปรุงต่างๆ อาทิเช่น น้ำพริกลงเรือ, น้ำพริกมะม่วง, น้ำพริกเผาทรงเครื่อง, น้ำพริกกุ้งแห้ง, น้ำพริกสะเดา, น้ำพริกปลาร้า, น้ำปลาแมงดา, น้ำปลาจิ้มส้มเครื่องทอด, ปลาร้าสำเร็จ, ปลาร้าสับ, ข้าวกรอบ, ข้าวงบปลา, ข้าวราดแกง เป็นต้น

ขอบคุณข้อมูล th.wikipedia.orgpirun.ku.ac.th