รู้ไหม? นักเรียนไทยไปเรียนต่อนอก มีตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

Home / การศึกษา / รู้ไหม? นักเรียนไทยไปเรียนต่อนอก มีตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช
นักเรียนไทย ประวัติศาสตร์ ละครบุพเพสันนิวาส สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เรียนต่อ เรียนต่อนอก

ดูละครบุพเพสันนิวาสแล้ว ทำให้น้องๆ หลายคนได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ไปพอสมควรใช่ไหมคะ อีกหนึ่งเรื่องที่แม่การะเกดพูดถึงก็น่าสนใจไม่แพ้กัน นั้นคือคณะทูตจากกรุงศรีอยุธยาเดินทางไปพร้อมกับคณะทูตของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 มองสิเออร์เชอวาเลีย เดอโชมองต์ที่เดินทางกลับเมืองปารีสนั้น ได้พานักเรียนไทยไปเรียนต่อต่างประเทศ จึงทำให้หลายคนเพิ่งทราบว่า การไปศึกษาต่อต่างประเทศนั้น แท้จริงแล้วมีมาตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชเลยทีเดียวค่ะ

รู้ไหม? นักเรียนไทยไปเรียนต่อนอก
มีตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

โดยในเพจ กรุงเทพทวารวดีศรีอยุธยา ได้โพสต์ข้อมูลที่น่าสนใจว่า สมเด็จพระนารายณ์พระองค์มีความคิดว่า การที่อยุธยาได้รับความรู้จากฝรั่งที่เข้ามาเพียงอย่างเดียวนั้นอาจไม่เพียงพอต่อการสร้างความเจริญ การส่งคนไทยให้ไปร่ำเรียนถึงประเทศในยุโรป น่าจะเป็นประโยชน์มหาศาล เพื่อจะได้นำวิชาการทั้งหลายกลับมาสร้างคุณประโยชน์แก่ราชอาณาจักรสืบไป

คณะราชทูต นำโดยโกษาปาน และโรงเรียนหลุยส์เลอกรัง (Lycée louis le grand) กรุงปารีส โรงเรียนของนักเรียนฝรั่งเศสรุ่นแรกแห่งสยาม

พระองค์จึงทรงคัดเลือกลูกของข้าราชการไทยจำนวน ๑๒ คน ให้ติดตามคณะราชทูต ซึ่งนำโดยออกพระวิสูตรสุนทร (โกษาปาน) ไปยังประเทศฝรั่งเศส พร้อมทั้งทรงมอบหมายให้คณะบาทหลวงที่ติดตามราชทูต ช่วยเหลือจัดการด้านที่อยู่อาศัยและผู้อุปการะเด็กๆ เหล่านี้ด้วย นักเรียนทั้งหมดเดินทางถึงฝรั่งเศสราว พ.ศ.๒๒๓๐

จดหมายเหตุบาทหลวงชาวฝรั่งเศสบันทึกรายชื่อเด็กนักเรียนนอกรุ่นแรกของสยามประเทศได้ดังนี้…

คนที่ ๑ ชื่อ “พี” ได้เปลี่ยนชื่อเป็น “Pierre Emmanuel” มีท่านดุ๊ก ดิ อัลแบร์ต เป็นผู้อุปถัมป์

คนที่ ๒ ชื่อ “เพ็ชร” ได้เปลี่ยนชื่อเป็น “Jean Baptiste” มีท่านมองสิเออร์ ไบล์ลี่ กับมาดามรอยล์ลี่ เป็นผู้อุปถัมป์

คนที่ ๓ ชื่อ “อ่วม” เปลี่ยนชื่อเป็น “Paul Artus” ได้เชอวาลิเยร์ เดอ โชมอง (ราชทูตฝรั่งเศสที่เข้ามาถวายพระราชสานส์แด่สมเด็จพระนารายณ์) และมาดามเดอ ลีออน เป็นผู้อุปถัมป์

คนที่ ๔ ชื่อ “ชื่น” เปลี่ยนชื่อใหม่เป็น “Louis” ได้มองสิเออร์ เปเลตติเยร์ ที่ปรึกษาสภา กับมาดาม ดิ อัลลิเกร เดอ บุยแลงเดรย์ เป็นผู้อุปถัมป์

คนที่ ๕ ชื่อ “ไก่” มีอาชีพเป็นช่างทอง เปลี่ยนชื่อใหม่เป็น “Francois Xavier” ได้สังฆราช มิลลง กับมาควิส เด รุยส์ซี่ เป็นผู้อุปถัมป์

คนที่ ๖ ชื่อ “มี” เปลี่ยนชื่อเป็น “Henri Olivier” ได้บาทหลวง เดอ ฟองซี่ เป็นผู้อุปถัมป์

คนที่ ๗ ชื่อ “ด่วน” มีอาชีพเป็นช่างก่อสร้าง เปลี่ยนชื่อเป็น “Philippe” มีมองสิเออร์ เดอ คาสติลลี่ กับมาดาม เดอ เพรสซั่น เป็นผู้อุปถัมป์

คนที่ ๘ ชื่อ “สัก” เปลี่ยนชื่อเป็น “Francois” ได้มองสิเออร์ ดู รุย พอลลู กับมาดาม เดอ วาลิเยร์ เป็นผู้อุปถัมป์

คนที่ ๙ ชื่อ “เทียน” เปลี่ยนชื่อเป็น “Tiiomas” ได้มองสิเออร์ เดอ ลาร์กนีย์ กับมาดามครุยส์เซตโต้ เป็นผู้อุปการะ

และคนที่ ๑๐ ชื่อ “วุ้ม” เปลี่ยนชื่อเป็น “Nicolas” ได้ผู้อำนวยการราชบริษัทอินเดียฝ่ายตะวันออก กับมาดามโกรสแลง ภรรยาของเจ้าของโรงแรมที่คณะราชทูตพักอยู่เป็นผู้อุปการะ

ส่วนเด็กคนที่ ๑๑ ไม่ได้ระบุชื่อ ในบันทึกเพียงแต่บอกว่ากำลังป่วยมาก และถ้าหายป่วยแล้วจะได้มาดามเดอลากิสส์ เป็นผู้อุปถัมป์ ส่วนคนที่ ๑๒ นั้นไม่ได้ระบุเสียเฉยๆ คาดว่าน่าจะเสียชีวิตในระหว่างเดินทาง

เด็กทั้ง ๑๐ คน ได้ทำพิธีเข้ารีตรับศีลจุ่ม ณ มหาวิหารแซงต์ ซุลปิซ (Saint Sulpice) กรุงปารีส แล้วก็เข้ารับการศึกษาที่ “โรงเรียนหลุยส์เลอกรัง” (Lycée Louis le Grand) ซึ่งในบันทึกระบุว่าเป็นการเรียน ศาสนา, วิชาทำน้ำพุ, วิชาก่อสร้าง และวิชาช่างเงินช่างทอง

พวกเขาใช้เวลาเรียนได้ราว ๗ ปี ก็มีข่าวจากเมืองสยามว่าสมเด็จพระนารายณ์สวรรคต เกิดการปฏิวัติขับไล่ชาวฝรั่่งเศสครั้งใหญ่ เมื่อสิ้นบุญสมเด็จพระนารายณ์ก็ไม่มีผู้อุปการะเด็กเหล่านี้อีกต่อไป พระเจ้าหลุยส์ที่ ๑๔ จึงส่งเด็กนักเรียนนอกรุ่นแรกนี้ทั้งหมดกลับสู่กรุงศรีอยุธยา

หลังจากนั้น เรื่องราวของเด็กนักเรียนฝรั่งเศสรุ่นแรกก็หายไป ไม่ปรากฏในบันทึกฉบับไหนอีกเลย เราจึงไม่ทราบได้ว่าพวกเขาได้นำวิชาการที่ร่ำเรียนมาสร้างประโยชน์ใดแก่บ้านเมือง.

ซึ่งในเรื่องบุพเพสันนิวาส เป็นตอนที่แม่การะเกด จดบันทึกเรื่องราวลงในสมุดบันทึกว่า

“วันที่ 22 ธันวาคม พ.ศ. 2228 คณะทูตจากกรุงศรีอยุธยาเดินทางไปพร้อมกับคณะทูตของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 มองสิเออร์เชอวาเลีย เดอโชมองต์ที่เดินทางกลับเมืองปารีส นั่งเรือสำเภาลำใหญ่ชื่อมาลีนและลัวโซ มีนักเรียนช่างตามไปเรียนวิชาแบบฝรั่ง ท่านอาจารย์ชีปะขาวก็เดินทางไปด้วย” นั้นเองค่ะ

ขอบคุณที่มาข้อมูลและภาพจาก เพจ กรุงเทพทวารวดีศรีอยุธยาอ้างอิง ประชุมพงศาวดารเล่ม ๒๐ จดหมายเหตุของคณะบาทหลวงฝรั่งเศส และ แผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์ น.พ.วิบูล วิจิตรวาทการ, ละครบุพเพสันนิวาส