การศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประวัติศาสตร์ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พิธีพระราชทานปริญญาบัตร มหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ในหลวงรัชกาลที่๙

ย้อนชม ในหลวงรัชกาลที่๙ ทรงงานพิธีพระราชทานปริญญาบัตรครั้งแรก

Home / การศึกษา / ย้อนชม ในหลวงรัชกาลที่๙ ทรงงานพิธีพระราชทานปริญญาบัตรครั้งแรก

พิธีพระราชทานปริญญาบัตรครั้งแรก

ในหลวงรัชกาลที่๙
ทรงงานพิธีพระราชทานปริญญาบัตรครั้งแรก

ในทุกๆ ปี พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่๙ และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ และพระบรมวงศานุวงศ์จะเสด็จพระราชดำเนินไปยังสถาบันอุดมศึกษาของรัฐ เพื่อพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษา แม้พระราชกรณียกิจนี้จะเป็นภาระแก่พระองค์และพระบรมวงศานุวงศ์มาก แต่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่๙ ทรงมีพระราชกระแสรับสั่งให้คงพิธีพระราชทานปริญญาบัตร ในปัจจุบันมีมหาวิทยาลัยเอกชนเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้พระบรมวงศานุวงศ์เสด็จพระราชทานแทนพระองค์

the_king_and_graduation_ceremony
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่๙ พระราชทานปริญญาบัตร แก่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในพิธีประจำปีการศึกษา 2520 ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่๙ ทรงเริ่มพระราชทานปริญญาบัตรแก่สถาบันอุดมศึกษาต่าง ๆ ของรัฐตั้งแต่ปี พ.ศ. 2493 เป็นต้นมา หนังสือพิมพ์เคยคำนวณว่า หากเสด็จพระราชดำเนินพระราชทานปริญญาบัตร 490 ครั้ง ประทับนั่งครั้งละประมาณ 3 ชั่วโมง เท่ากับทรงยื่นพระหัตถ์พระราชทานใบปริญญาบัตร 470,000 ครั้ง น้ำหนักปริญญาบัตรฉบับละ 3 ขีด รวมน้ำหนักทั้งหมด 141 ตัน จึงมีผู้กราบบังคมทูลขอพระราชทานให้ทรงลดการพระราชทานลง โดยเสนอให้พระราชทานปริญญาบัตรเฉพาะระดับมหาบัณฑิตขึ้นไปเท่านั้น แต่ทรงมีพระราชกระแสรับสั่งว่า “เสียเวลายื่นปริญญาบัตรให้บัณฑิตคนละ 6-7 วินาทีนั้น แต่ผู้ได้รับนั้นมีความสุขเป็นปี ๆ เปรียบกันไม่ได้เลย”

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่๙ ทรงพระราชทานปริญญาบัตรครั้งแรก แก่ผู้สำเร็จการศึกษาจาก มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยมหิดล) เมื่อวันที่ 3 เมษายน 2493

พิธีพระราชทานปริญญาบัตรครั้งแรก
ต่อมา พิธีพระราชทานปริญญาบัตร ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยครั้งแรก เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2493 ข้อมูลซึ่งน่าสนใจสำหรับพิธีพระราชทานปริญญาบัตรครั้งนั้นคือ บัณฑิตผู้ได้รับพระราชทานปริญญาบัตรจากพระหัตถ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๙ เป็นคนแรกคือ คุณประกายเพ็ชร อินทุโสภณ วศบ.เกียรตินิยมอันดับหนึ่ง

นอกจากนี้ยังมี พระปฐมบรมราโชวาทที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่๙ ทรงพระราชทานแก่จุฬาบัณฑิตรุ่นที่ 22 มีความสำคัญและทรงคุณค่า ขออัญเชิญส่วนหนึ่งที่ได้ทรงเน้นพิเศษดังนี้

“…สำหรับผู้สำเร็จการศึกษาได้รับปริญญาและอนุปริญญาในวันนี้ ข้าพเจ้าขอแสดงความยินดีด้วย เพราะการที่จะบรรลุถึงผลขั้นสุดท้ายของการศึกษา เช่นที่ได้ปฏิบัติมานั้น เป็นสิ่งที่ทำได้ยาก และน่าสรรเสริญ แต่ขอให้นึกอยู่เสมอว่า เมื่อท่านสำเร็จการศึกษาออกไปแล้ว ยังมีคนเป็นจำนวนมากที่เอาใจใส่เฝ้าดูการกระทำของท่านอยู่ต่อไป ใครทำดีก็ได้รับคำชมเชยและสรรเสริญ ใครทำไม่ดีเขาก็จะพากันติ และพลอยติชมถึงสถานศึกษาของท่านด้วย ชื่อมหาวิทยาลัยของท่านคือ “จุฬาลงกรณ์” จะติดตัวท่านไปด้วยเสมอ ไม่ว่าจะประพฤติดีหรือประพฤติชั่ว ฉะนั้นทุกๆ ครั้งที่ท่านจะกระทำการสิ่งใดลงไป จงคิดแล้วคิดอีก ทบทวนดูทั้งทางได้ทางเสียให้แน่ชัดเสียก่อน “จุฬาลงกรณ์” หาได้เป็นแต่เพียงชื่อของมหาวิทยาลัยนี้เท่านั้นไม่ ยังเป็นนามของผู้พระราชทานกำเนิดของสถานที่แห่งนี้ด้วย ฉะนั้นจึงเป็นการจำเป็นอย่างยิ่ง ที่ท่านจะต้องปฏิบัติตนให้เหมาะสมกับเป็นผู้ที่ได้รับการอบรมสั่งสอนไปจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยนี้…”

พิธีพระราชทานปริญญาบัตรครั้งแรก
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่๙ ทรงพระราชทานปริญญาบัตร แก่บัณฑิตมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2493

นอกจากนี้ ทรงเห็นว่า การพระราชทานปริญญาบัตรสำหรับผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาบัณฑิตมีความสำคัญ เนื่องจากบางคนอาจไม่มีโอกาสศึกษาต่อในระดับมหาบัณฑิตและดุษฎีบัณฑิต ดังนั้นจึงทรงรับสั่งว่า “จะพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิตปริญญาตรีไปจนกว่าจะไม่มีแรง” พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่๙ เสด็จพระราชดำเนินพระราชทานปริญญาบัตรด้วยพระองค์เองเป็นระยะเวลามากกว่า 50 ปี จนกระทั่งปี พ.ศ. 2544 จึงต้องยุติพระราชกิจในการนี้ลง ด้วยพระชนมายุมากขึ้นประกอบกับทรงพระประชวร จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระบรมวงศ์เสด็จแทนพระองค์

เครดิตจาก memocent.chulaมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์พิธีสำเร็จการศึกษา, หอจดหมายเหตุแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช จ.ปทุมธานี


เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง